Hầu hết nội dung về nhà ở giả định người đọc sở hữu nhà, có quyền sửa chữa, và có ngân sách.
Nhưng rất nhiều người đang ở nhà thuê, ở phòng trọ, hoặc ở diện tích nhỏ với người thân. Bài này viết cho hoàn cảnh đó.
Nguyên tắc: bắt đầu từ thứ bạn kiểm soát
Trong một không gian bạn không sở hữu, bạn vẫn kiểm soát được:
- Cách sắp xếp đồ đạc.
- Mức độ gọn gàng.
- Ánh sáng bổ sung.
- Vải, rèm, thảm.
- Cây xanh.
- Mùi và không khí.
- Cách bạn dùng từng khu vực.
Điều thú vị là nhóm này chính là nhóm có tác động lớn nhất tới cảm nhận sống hằng ngày — lớn hơn nhiều so với hướng nhà hay kết cấu.
Thứ tự ưu tiên
Một — Chỗ ngủ. Bạn dành nhiều giờ ở đó mỗi ngày và nó ảnh hưởng trực tiếp tới sức khoẻ.
- Đầu giường tựa vào tường, không để trống.
- Không nằm ngay lối đi hoặc sát cửa nếu tránh được.
- Che ánh sáng khi ngủ — rèm dày hoặc bịt mắt.
- Giảm tiếng ồn — nút tai nếu cần.
- Không để thiết bị điện tử sạc ngay đầu giường.
- Thông gió trước khi ngủ.
Hai — Không khí và ánh sáng.
- Mở cửa cho thông gió mỗi ngày, kể cả vài phút.
- Lau kính cửa sổ — nghe nhỏ nhưng tăng lượng sáng đáng kể.
- Kéo rèm ban ngày, đừng để phòng tối cả ngày.
- Bổ sung đèn ở các góc tối.
- Xử lý ẩm mốc ngay khi thấy — đây là vấn đề sức khoẻ thật ở khí hậu nóng ẩm.
Ba — Gọn gàng. Đây là việc không tốn tiền và có tác động lớn nhất trong không gian nhỏ.
- Bỏ bớt đồ không dùng.
- Mỗi thứ có chỗ cố định.
- Giữ lối đi thông thoáng.
- Không chất đồ dưới gầm giường nếu tránh được.
Bốn — Phân vùng. Trong một phòng phải làm nhiều việc:
- Tách khu ngủ và khu làm việc bằng rèm, kệ, hoặc thảm.
- Nếu không tách được về không gian, tách về thời gian — dọn bàn làm việc khi hết giờ làm.
- Không làm việc trên giường nếu có lựa chọn khác.
Những việc không tốn tiền
Danh sách này đáng làm trước mọi thứ khác:
- Đổi vị trí giường hoặc bàn.
- Dọn dẹp và bỏ đồ thừa.
- Lau cửa kính.
- Mở cửa thông gió đều đặn.
- Sắp xếp lại sao cho lối đi thông.
- Đưa vật dụng hay dùng ra chỗ dễ lấy.
- Xoay bàn làm việc để không ngồi quay lưng ra cửa nếu điều đó làm bạn khó chịu.
Phần lớn cải thiện cảm nhận được đến từ nhóm này, không từ việc mua thêm.
Chi phí thấp, tác động rõ
- Đèn bàn hoặc đèn góc — giải quyết vấn đề thiếu sáng ở khu vực cụ thể.
- Rèm dày cho phòng ngủ.
- Gương đặt đối diện cửa sổ — phản chiếu sáng và mở rộng cảm giác không gian.
- Một hai chậu cây phù hợp với mức sáng thật của phòng. Cây chết vì thiếu sáng thì phản tác dụng — chọn loại chịu bóng nếu phòng tối.
- Kệ dọc tận dụng chiều cao thay vì chiếm sàn.
- Thảm để phân vùng và giảm tiếng ồn.
Với nhà thuê — điều cần lưu ý
- Ưu tiên những gì tháo được và mang theo khi chuyển đi.
- Hỏi chủ nhà trước nếu định khoan tường hoặc sơn.
- Ghi lại hiện trạng khi nhận nhà — chụp ảnh, để tránh tranh chấp sau này.
- Với vấn đề về kết cấu, ẩm mốc, điện nước — báo chủ nhà, đây là trách nhiệm của họ, không nên tự chịu.
- Đừng đầu tư lớn vào không gian bạn có thể rời đi trong một hai năm.
Khi chọn nơi thuê
Đây là lúc bạn có quyền lựa chọn nhiều nhất, nên đáng dành thời gian:
- Xem vào ban ngày để đánh giá ánh sáng thật.
- Mở cửa kiểm tra thông gió.
- Chú ý dấu hiệu ẩm mốc — vết ố trên tường và trần, mùi ẩm.
- Nghe tiếng ồn — đứng yên vài phút.
- Hỏi về hàng xóm và về giờ giấc khu vực.
- Kiểm tra an toàn — lối thoát, hệ thống điện, khoá cửa.
- Với phòng trọ, chú ý an toàn cháy nổ — đây là yếu tố quan trọng nhất và hay bị bỏ qua.
Ưu tiên những gì không sửa được — ánh sáng, thông gió, tiếng ồn, an toàn — hơn những gì sửa được như màu tường hay đồ đạc.
Về không gian rất nhỏ
Với phòng dưới mười lăm mét vuông hoặc phòng dùng chung:
- Ít đồ là ưu tiên số một. Trong không gian nhỏ, mỗi món đồ thừa chiếm tỉ lệ lớn.
- Đồ đa năng — giường có ngăn kéo, bàn gấp.
- Tận dụng chiều cao thay vì diện tích sàn.
- Màu sáng làm không gian có cảm giác rộng hơn.
- Giữ một khoảng trống — dù nhỏ, một khoảng không có đồ giúp cảm giác dễ thở hơn nhiều.
- Ra ngoài thường xuyên. Với người ở không gian rất nhỏ, việc có nơi khác để đến — quán, công viên, thư viện — là một phần của việc sống được.
Với người ở chung
- Thoả thuận rõ về khu vực riêng và chung ngay từ đầu.
- Có quy tắc về giờ giấc và tiếng ồn.
- Mỗi người có một góc thuộc về mình, dù nhỏ.
- Chia việc dọn dẹp rõ ràng — đây là nguồn mâu thuẫn phổ biến nhất.
Một điều đáng nhớ
Nhiều lời khuyên về không gian sống ngầm giả định rằng bạn có tiền và có quyền sửa. Điều đó khiến người ở nhà thuê hoặc nhà nhỏ dễ có cảm giác mình không làm gì được.
Thực tế ngược lại: những việc có tác động lớn nhất tới cảm giác sống hằng ngày — gọn gàng, ánh sáng, thông gió, chỗ ngủ tử tế — đều nằm trong tầm tay và phần lớn không tốn tiền.
Câu hỏi thường gặp
Trong nhà thuê thì kiểm soát được gì?
Cách sắp xếp đồ đạc, mức độ gọn gàng, ánh sáng bổ sung, rèm và thảm, cây xanh, và cách dùng từng khu vực — chính nhóm có tác động lớn nhất tới cảm nhận sống hằng ngày.
Ưu tiên theo thứ tự nào?
Chỗ ngủ trước, rồi không khí và ánh sáng, rồi sự gọn gàng, và cuối cùng là phân vùng không gian.
Việc nào không tốn tiền mà hiệu quả?
Đổi vị trí giường hoặc bàn, dọn bỏ đồ thừa, lau cửa kính, mở cửa thông gió đều đặn, và sắp xếp cho lối đi thông thoáng.
Khi chọn nơi thuê nên ưu tiên gì?
Những gì không sửa được — ánh sáng, thông gió, tiếng ồn, an toàn cháy nổ — hơn những gì sửa được như màu tường hay đồ đạc.
Với phòng rất nhỏ thì làm gì?
Ít đồ là ưu tiên số một, dùng đồ đa năng, tận dụng chiều cao, giữ một khoảng trống, và có nơi khác để đến ngoài phòng.