Các dịch vụ xem phong thuỷ, xem tuổi, xem ngày qua mạng và qua ứng dụng ngày càng nhiều. Chúng tiện hơn và thường rẻ hơn tư vấn trực tiếp.
Nhưng đây cũng là nơi các mô hình khai thác hoạt động mạnh nhất, vì rào cản gia nhập thấp và người dùng khó kiểm chứng.
Các dạng dịch vụ
Ứng dụng tự động. Nhập ngày sinh hoặc thông tin nhà, nhận kết quả do phần mềm sinh ra. Không có người xem thật.
Tư vấn qua tin nhắn hoặc gọi video. Có người thật, nhưng bạn khó kiểm chứng họ là ai.
Nội dung miễn phí dẫn tới bán hàng. Video hoặc bài viết miễn phí, sau đó bán vật phẩm hoặc gói tư vấn.
Nhóm kín trả phí.
Bán vật phẩm trực tuyến kèm lời tư vấn.
Giới hạn kỹ thuật của việc xem từ xa
Điều này ít được nói tới nhưng quan trọng:
Ngay cả trong khuôn khổ của chính môn này, nhiều nội dung đòi hỏi quan sát thực địa — địa hình xung quanh, hướng thực tế đo bằng thiết bị, luồng gió và ánh sáng thật, tình trạng công trình.
Một bản vẽ hoặc vài tấm ảnh không cung cấp được những thông tin đó. Vì vậy, một tư vấn từ xa cho ra kết luận rất chi tiết và chắc chắn là điều đáng đặt câu hỏi.
Với các ứng dụng tự động: chúng chạy theo công thức có sẵn, không có sự đánh giá của con người. Kết quả giống nhau cho mọi người có cùng thông số đầu vào — điều này khác hẳn với một tư vấn thật.
Dấu hiệu cần cảnh giác
- Cảnh báo về tai hoạ — nói rằng nhà bạn có vấn đề nghiêm trọng, gia đình sẽ gặp chuyện.
- Tạo cảm giác gấp gáp — phải xử lý ngay trước một mốc thời gian.
- Giải pháp luôn là mua vật phẩm. Nếu mọi vấn đề đều được giải quyết bằng cách mua gì đó, đây là mô hình bán hàng chứ không phải tư vấn.
- Không cho xem thông tin về người tư vấn — họ học ở đâu, làm nghề bao lâu.
- Kết quả rất chi tiết mà không cần khảo sát.
- Hứa kết quả cụ thể về tài lộc, sức khoẻ, công việc.
- Giá vật phẩm cao bất thường so với vật liệu.
- Không có thông tin liên hệ thật, không có địa chỉ, chỉ có tài khoản mạng xã hội.
- Yêu cầu chuyển khoản trước vào tài khoản cá nhân không rõ.
Về dữ liệu cá nhân
Đây là rủi ro ít người nghĩ tới. Khi dùng các dịch vụ này, bạn thường cung cấp:
- Họ tên đầy đủ, ngày tháng năm sinh — đôi khi cả giờ sinh.
- Địa chỉ nhà.
- Sơ đồ nhà và ảnh bên trong.
- Thông tin về gia đình — số người, tuổi, quan hệ.
- Đôi khi cả thông tin về tài chính, công việc, sức khoẻ.
Đây là bộ thông tin rất nhạy cảm. Nó đủ để:
- Định danh bạn.
- Biết nhà bạn ở đâu, bố trí thế nào, có gì bên trong.
- Biết khi nào nhà có người.
- Dùng cho các hình thức lừa đảo nhắm mục tiêu.
Trước khi cung cấp, nên hỏi: thông tin được lưu ở đâu, dùng làm gì, có chia sẻ cho bên nào không, và có thể yêu cầu xoá không. Một dịch vụ không trả lời được thì không nên cung cấp thông tin nhạy cảm.
Nguyên tắc thực tế: chỉ cung cấp mức thông tin tối thiểu cần thiết, và cẩn thận đặc biệt với ảnh chụp bên trong nhà.
Nếu bạn vẫn muốn dùng dịch vụ trực tuyến
- Kiểm tra thông tin người tư vấn — tên thật, nơi làm việc, đã hành nghề bao lâu.
- Tìm phản hồi từ nguồn độc lập, không chỉ đọc lời khen trên trang của họ.
- Hỏi rõ phạm vi dịch vụ và những gì họ không làm.
- Thoả thuận giá trước, bằng văn bản nếu có thể.
- Cẩn thận với các gói mua thêm phát sinh sau khi đã bắt đầu.
- Không chuyển khoản lớn cho người bạn chưa xác minh được.
- Giữ lại toàn bộ trao đổi.
Về nội dung miễn phí trên mạng
Rất nhiều nội dung về chủ đề này được lan truyền, và chất lượng rất chênh lệch. Cách đánh giá:
- Ai viết — có thông tin về người viết không.
- Dựa trên gì — có dẫn nguồn tài liệu không, hay chỉ là khẳng định.
- Có mục đích bán hàng không.
- Có nói về giới hạn không — nội dung tử tế thường nêu rõ điều gì chưa chắc chắn.
- Có gây sợ hãi không.
Cẩn thận với các nội dung được lan truyền mạnh — mức độ chia sẻ phản ánh khả năng gây chú ý, không phản ánh độ chính xác.
Về ranh giới của người làm nghề
Nếu bạn cung cấp dịch vụ trực tuyến:
- Nói rõ giới hạn của việc tư vấn từ xa ngay từ đầu.
- Không đưa ra kết luận vượt quá thông tin bạn có.
- Không dùng sự sợ hãi làm công cụ bán hàng.
- Bảo mật thông tin khách hàng — không đăng sơ đồ nhà hay thông tin cá nhân của khách, kể cả khi đã che tên.
- Minh bạch về giá và về việc bạn có bán vật phẩm không.
- Khuyên khách đi khảo sát thực địa khi việc đó cần thiết, kể cả khi bạn không phải người làm.
Một điều đáng nhớ
Trên môi trường mạng, người dùng khó kiểm chứng và người cung cấp dễ ẩn danh. Điều đó nghĩa là trách nhiệm tự bảo vệ rơi nhiều hơn về phía bạn.
Nguyên tắc đơn giản nhất: nếu một dịch vụ tạo cho bạn cảm giác sợ hãi rồi bán giải pháp, hãy dừng lại. Tư vấn tử tế làm bạn hiểu rõ hơn, không làm bạn lo lắng hơn.
Câu hỏi thường gặp
Xem phong thủy từ xa có giới hạn gì?
Ngay trong khuôn khổ của môn này, nhiều nội dung đòi hỏi quan sát thực địa — địa hình, hướng đo bằng thiết bị, luồng gió và ánh sáng thật. Vài tấm ảnh không cung cấp được điều đó.
Dấu hiệu nào cần cảnh giác?
Cảnh báo về tai hoạ, tạo cảm giác gấp gáp, giải pháp luôn là mua vật phẩm, không cho xem thông tin người tư vấn, và hứa kết quả cụ thể về tài lộc hay sức khoẻ.
Rủi ro về dữ liệu cá nhân là gì?
Bạn thường cung cấp tên đầy đủ, ngày sinh, địa chỉ, sơ đồ và ảnh bên trong nhà — đủ để biết nhà ở đâu, bố trí thế nào, và khi nào có người.
Nên hỏi gì trước khi cung cấp thông tin?
Thông tin được lưu ở đâu, dùng làm gì, có chia sẻ cho bên nào không, và có thể yêu cầu xoá không. Dịch vụ không trả lời được thì không nên cung cấp.
Đánh giá nội dung miễn phí trên mạng thế nào?
Xem ai viết, dựa trên gì, có mục đích bán hàng không, có nói về giới hạn không, và có gây sợ hãi không. Mức lan truyền phản ánh khả năng gây chú ý, không phản ánh độ chính xác.
